เรามาจากไหน?

เป็นหนึ่งในคำถามที่ยิ่งใหญ่และลึกซึ้งที่สุดในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติครับ การที่เราสงสัยว่า "เรามาจากไหน" ทำให้มนุษย์พยายามหาคำตอบผ่านทั้ง วิทยาศาสตร์ และ ความเชื่อ/ปรัชญา

จักรวาลเกิดขึ้นมาได้อย่างไร? (ทฤษฎีบิ๊กแบง - Big Bang)
ในทางวิทยาศาสตร์ ปัจจุบันเราใช้ ทฤษฎีบิ๊กแบง เป็นคำอธิบายหลักในการกำเนิดจักรวาล:

ไม่ใช่การระเบิดในอวกาศ: คำว่า "บิ๊กแบง" ทำให้หลายคนคิดว่ามีระเบิดตู้มกลางอวกาศ แต่นักฟิสิกส์อธิบายว่ามันคือ "การขยายตัวอย่างรวดเร็วมหาศาลของกาลอวกาศ" จากจุดเริ่มต้นที่เล็กจิ๋ว หนาแน่น และร้อนจัดเป็นอนันต์ (Singularity) เมื่อประมาณ 13,800 ล้านปีก่อน

ผลลัพธ์: การขยายตัวนี้ทำให้พลังงานเปลี่ยนรูปสสาร เกิดเป็นอะตอม ดวงดาว กาแล็กซี และทุกสิ่งทุกอย่างในเอกภพรวมถึงตัวเรา (ธาตุต่างๆ ในร่างกายเรา เช่น คาร์บอน ไนโตรเจน ออกซิเจน ล้วนถือกำเนิดมาจากใจกลางดวงดาวที่ระเบิดในอดีต หรือที่เราเรียกว่า "Stardust")

มนุษย์เราเกิดมาจากอะไร? (วิวัฒนาการ vs การสร้าง) ในส่วนของกำเนิดมนุษย์ มี 2 มุมมองหลักที่มักถูกพูดถึงเสมอ

มุมมองวิทยาศาสตร์ (การวิวัฒนาการ - Evolution) มนุษย์ไม่ได้ถูกสร้างขึ้นมาในรูปปัจจุบันทีเดียว แต่ผ่านกระบวนการ วิวัฒนาการ (Natural Selection) ที่ใช้เวลาหลายพันล้านปี

1. เริ่มต้นจากสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวในมหาสมุทร

2. พัฒนาเป็นสัตว์น้ำ สัตว์บก สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม และลิงโบราณ

3. สายพันธฺุ์บรรพบุรุษของมนุษย์ค่อยๆ แยกตัวออกมาเดิน 2 ขา สมองใหญ่ขึ้น ใช้เครื่องมือเป็น และพัฒนามาเป็นมนุษย์ยุคปัจจุบัน (Homo sapiens) เมื่อประมาณ 200,000 - 300,000 ปีที่แล้ว

มุมมองความเชื่อและศาสนา (พระเจ้าสร้าง) ในหลายศาสนา เช่น คริสต์ อิสลาม ยิว หรือความเชื่อดั้งเดิมทั่วโลก มีคำสอนว่ามนุษย์และสรรพสิ่งถูกสร้างขึ้นโดยพลังอำนาจสูงสุดหรือ "พระเจ้า" เพื่อให้มีชีวิต มีจิตวิญญาณ และมีจุดประสงค์ในการดำรงอยู่

วิทยาศาสตร์กับความเชื่อ ขัดแย้งกันไหม?
คำตอบคือ "ไม่จำเป็นต้องขัดแย้งกันเสมอไป"

หน้าที่ของวิทยาศาสตร์: อธิบายกลไก "อย่างไร" (How) เช่น จักรวาลขยายตัวอย่างไร มนุษย์วิวัฒนาการมาทางพันธุศาสตร์อย่างไร

หน้าที่ของความเชื่อ/ศาสนา: มักจะตอบคำถามว่า "ทำไม" (Why) และให้ความหมายทางจิตวิญญาณ เช่น ทำไมเราถึงมีชีวิตอยู่ ชีวิตมีความหมายอะไร

นักวิทยาศาสตร์และนักคิดจำนวนมากมองว่า กระบวนการทางวิทยาศาสตร์อันน่าทึ่ง (ไม่ว่าจะเป็นบิ๊กแบงหรือวิวัฒนาการ) อาจเป็น "เครื่องมือ" หรือ "ระบบ" ที่ยิ่งใหญ่ที่ถูกตั้งไว้ตั้งแต่ต้นก็เป็นได้