สงครามโลกครั้งที่ 2 (World War II)

สารคดีประวัติศาสตร์ที่ครอบคลุมเรื่องราวทั้งหมดของ สงครามโลกครั้งที่ 2 (World War II) ตั้งแต่ปมปัญหาตั้งต้นก่อนเกิดสงคราม ยุทธการสำคัญในแต่ละแนวรบ จนถึงบทสรุปและการจัดระเบียบโลกใหม่หลังสงคราม

ชนวนเหตุและจุดเริ่มต้นของสงคราม (ค.ศ. 1919 – 1939)
สนธิสัญญาแวร์ซาย (Treaty of Versailles - มิถุนายน ค.ศ. 1919) หลังสงครามโลกครั้งที่ 1 เยอรมนีถูกบีบให้สูญเสียดินแดนถึง 13% ถูกจำกัดกองกำลังทหารไม่เกิน 100,000 นาย และต้องแบกรับภาระหนี้สินค่าปฏรกรรมสงครามมหาศาล ซึ่งสร้างความคับแค้นใจให้กับประชาชนชาวเยอรมัน

วิกฤตเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ (Great Depression) การล่มสลายของตลาดหุ้นนิวยอร์กในปี ค.ศ. 1929 ทำให้เงินกู้จากสหรัฐฯ หดหาย เยอรมนีเผชิญปัญหาเงินเฟ้อรุนแรงและคนว่างงานนับล้านคน เปิดทางให้ อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ (Adolf Hitler) และพรรคนาซีขึ้นสู่อำนาจในเดือนมกราคม ค.ศ. 1933

นโยบายการประนีประนอม (Appeasement) ฮิตเลอร์เริ่มละเมิดสนธิสัญญาโดยการส่งทหารเข้ายึดไรน์แลนด์ ผนวกออสเตรีย (Anschluss) และเจรจาตัดแบ่งเชโกสโลวาเกียในการประชุมมิวนิก (กันยายน ค.ศ. 1938) โดยที่อังกฤษและฝรั่งเศสพยายามหลีกเลี่ยงสงคราม จนกระทั่งเยอรมนีบุกยึดกรุงปราก ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1939

สนธิสัญญาโมโลตอฟ–ริบเบนทรอป (Molotov–Ribbentrop Pact - สิงหาคม ค.ศ. 1939) เยอรมนีทำสัญญาไม่รุกรานกันกับสหภาพโซเวียต เพื่อปิดความเสี่ยงการทำสงครามสองด้าน ก่อนจะสร้างสถานการณ์ปลอมว่าโปแลนด์โจมตีก่อน และเปิดฉากบุกโปแลนด์ในวันที่ 1 กันยายน ค.ศ. 1939 ส่งผลให้อังกฤษและฝรั่งเศสประกาศสงครามกับเยอรมนีอย่างเป็นทางการ

ยุคแห่งชัยชนะของฝ่ายอักษะ (ค.ศ. 1939 – 1941)

กลยุทธ์สายฟ้าแลบ (Blitzkrieg) และการล่มสลายของฝรั่งเศส (พฤษภาคม – มิถุนายน ค.ศ. 1940) กองทัพเยอรมันใช้รถถังและเครื่องบินทิ้งระเบิดดิ่งพสุธา (Stuka) เจาะผ่านป่าอาร์เดนที่ยากจะเข้าถึง ตีโอบล้อมกองทัพสัมพันธมิตร จนเกิดการอพยพครั้งประวัติศาสตร์ที่ ดังก์เคิร์ก (Dunkirk) ก่อนที่ฝรั่งเศสจะยอมจำนนในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1940 ยุทธการแห่งบริเตน (Battle of Britain - สิงหาคม ค.ศ. 1940) กองทัพอากาศเยอรมัน (Luftwaffe) พยายามทำลายกองทัพอากาศอังกฤษ (RAF) เพื่อเตรียมยกพลขึ้นบกข้ามช่องแคบอังกฤษ แต่ด้วยระบบเรดาร์และการป้องกันอันแข็งแกร่งของอังกฤษ ทำให้ฮิตเลอร์ต้องล้มเลิกแผนการบุกภาคพื้นดิน

ปฏิบัติการบาร์บารอสซา (Operation Barbarossa - 22 มิถุนายน ค.ศ. 1941) ฮิตเลอร์นำทหารกว่า 3.8 ล้านนายบุกสหภาพโซเวียตอย่างสายฟ้าแลบ ทหารโซเวียตถูกตีแตกและสูญเสียทหารนับล้านนายในช่วงแรก แต่กองทัพเยอรมันต้องมาสะดุดหยุดลงที่หน้าประตูกรุงมอสโกในฤดูหนาวปี ค.ศ. 1941 เนื่องจากสภาพอากาศหนาวจัดติดลบ 40 องศาเซลเซียส และการตีโต้กลับของกองทัพโซเวียตภายใต้การนำของนายพลจูคอฟ

สงครามขยายสู่ระดับโลกและการเปลี่ยนผ่าน (ค.ศ. 1941 – 1943)

เหตุการณ์เพิร์ลฮาร์เบอร์ (7 ธันวาคม ค.ศ. 1941) จักรวรรดิญี่ปุ่นโจมตีฐานทัพเรือสหรัฐฯ ที่ฮาวาย ทำให้สหรัฐอเมริกาประกาศสงครามเข้าสู่ความขัดแย้ง ทั้งในยุโรปและแปซิฟิก

ยุทธการสตาลินกราด (สิงหาคม ค.ศ. 1942 – กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1943) ถือเป็นจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญที่สุดในแนวรบด้านตะวันออก กองทัพเยอรมันพยายามยึดเมืองสตาลินกราดเพื่อคุมบ่อน้ำมันคอเคซัส แต่ถูกกองทัพโซเวียตโอบล้อมและทำลายจนหมดสิ้นในต้นปี ค.ศ. 1943 โดยจอมพลฟรีดริช พาอูลุส ต้องยอมจำนน ยุทธนาวีมิดเวย์ (มิถุนายน ค.ศ. 1942) สหรัฐฯ พลิกสถานการณ์ทำลายเรือบรรทุกเครื่องบินหลัก 4 ลำของกองทัพเรือญี่ปุ่น ทำลายอำนาจทางทะเลของญี่ปุ่นในมหาสมุทรแปซิฟิกอย่างถาวร

สมรภูมิเอลอลาเมน (ตุลาคม – พฤศจิกายน ค.ศ. 1942) กองทัพอังกฤษภายใต้การนำของนายพลมอนต์โกเมอรี สามารถสกัดกั้นและตีโต้กองพลยานเกราะ "จิ้งจอกทะเลทราย" (รอมเมล) ของเยอรมันในแอฟริกาเหนือได้สำเร็จ

การรุกกลับของฝ่ายสัมพันธมิตรและการปิดฉากสงคราม (ค.ศ. 1944 – 1945)

วันดีเดย์ (D-Day - 6 มิถุนายน ค.ศ. 1944) กองกำลังผสมสหรัฐฯ อังกฤษ และแคนาดา นำโดยพลเอก ดไวต์ ไอเซนฮาวร์ ยกพลขึ้นบกที่แคว้นนอร์ม็องดี ประเทศฝรั่งเศส (Operation Overlord) เพื่อเปิดแนวรบด้านตะวันตกและปลดปล่อยยุโรปตะวันตกสำเร็จ

ความล่มสลายของเยอรมนี (เมษายน – พฤษภาคม ค.ศ. 1945)
กองทัพโซเวียตตีฝ่าเข้าโอบล้อมกรุงเบอร์ลิน
อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ทำอัตวินิบาตกรรมในหลุมหลบภัยวันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 1945
เยอรมนีประกาศยอมจำนนอย่างไม่มีเงื่อนไขในวันที่ 8 พฤษภาคม ค.ศ. 1945

การสิ้นสุดสงครามในแปซิฟิก (สิงหาคม ค.ศ. 1945): สหรัฐอเมริกาตัดสินใจทิ้งระเบิดปรมาณูที่ ฮิโรชิมา (6 สิงหาคม) และ นางาซากิ (9 สิงหาคม) ประกอบกับการที่โซเวียตประกาศสงครามและบุกแมนจูเรีย ทำให้จักรพรรดิฮิโรฮิโตะประกาศยอมจำนนอย่างเป็นทางการบนเรือประจัญบานมิสซูรีในวันที่ 2 กันยายน ค.ศ. 1945

ผลสืบเนื่องหลังสงคราม ความสูญเสีย: มีผู้เสียชีวิตรวมกว่า 70–85 ล้านคน และมีการเปิดโปงความโหดร้ายของการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิว (Holocaust) ในค่ายกักกัน

การพิจารณาคดีนูเรมเบิร์ก (Nuremberg Trials) ผู้นำนาซีระดับสูงถูกดำเนินคดีในข้อหาอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ

การจัดระเบียบโลกใหม่ เยอรมนีและกรุงเบอร์ลินถูกแบ่งออกเป็น 4 เขตปกครองโดยมหาอำนาจ การก่อตั้ง องค์การสหประชาชาติ (UN) ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1945 เพื่อรักษาความสันติสุขของโลก

จุดเริ่มต้นของ "สงครามเย็น" (Cold War) ระหว่างสหรัฐอเมริกากับสหภาพโซเวียต โดยมี "ม่านเหล็ก" (Iron Curtain) แบ่งแยกยุโรปตะวันออกและตะวันตกออกจากกัน